Küresel piyasalarda jeopolitik riskler öne çıktı

Trive Yatırım'ın yayınladığı ‘Günün Piyasa Haritası’ raporuna göre, Ankara’da gerçekleşecek NATO Zirvesi öncesi ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona erdirilmesini NATO'nun gündemine taşıyacağını belirterek her iki tarafın da bir anlaşmaya yaklaştığı görüşünü paylaştı. İran konusundaki tutumunu daha net biçimde ortaya koyan Trump ya bir anlaşmaya varılacağını ya da meselenin başka bir şekilde sonuçlandırılacağını ifade etti. 

Raporda, İran ordusunun Hürmüz Boğazı'ndan geçen iki ticari gemiye füze saldırısı düzenlediği ve haberin etkisi ile bu sabah itibarıyla Brent 72,77 dolardan yüzde 0,95, WTI 69,21 dolardan yüzde 0,86 artışla işlem görürken yarı iletken sektörüne yönelik endişeler sonucu ABD vadeli işlemlerinde S&P 500 yüzde 0,36, Nasdaq 100 ise yüzde 1,16 değer kaybıyla seyrettiği belirtildi. 

Hürmüz'deki gerilim tırmanmadan önce, dün petrol fiyatlarını aşağı çeken asıl etken küresel arz fazlası beklentisiydi. Analizde,”Haftanın ilk işlem gününde WTI 69 doların altına gerilerken Brent günü yaklaşık 72 dolardan tamamladı. Belirleyici gelişme, Suudi Aramco'nun Asya'ya yönelik petrolün satış fiyatını varil başına 11 dolar indirerek bölgesel referansın1,50 dolar altına çekmesiydi. Bu adım 2020 ve 2015'teki fiyat savaşlarından bu yana ilk iskontolu fiyatlama oldu ve zayıf Asya talebiyle pazar payı kaygısına işaret ediyor. ABD-İran ateşkesi sonrası arz kesintisi endişelerinin azalması da bu beklentiyi güçlendirdi, savaş dönemi risk priminin büyük kısmı geri verildi ve bazı yatırım bankaları önümüzdeki dönemde arz fazlası uyarısı yapıyor.” ifadelerine yer verildi. 

ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, Orta Doğu'daki barış sürecinin kırılgan olduğunu ve doğal gazın savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 üzerinde seyrettiğini hatırlatarak, çekirdek enflasyonun Euro Bölgesi'nde ivmesini büyük ölçüde koruduğunu da ekledi. Değerlendirmeye göre, Bu açıklamalar ECB’nin faiz artırımının devamına kapıyı kapatmadığı yönünde okunabilir. 

Fed Başkanı Warsh'ın veri odaklı iletişime yönelme çabasını değerlendiren Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, bu aracın pandemi döneminde beklentileri şekillendirerek finansal koşulların erken sıkılaşmasına katkı sağladığını, ancak Fed'in zaman zaman aşırı katı davranarak hareket alanını daralttığını, 2020-2021'deki düşük faiz yönlendirmesinin buna örnek olduğunu söyledi. Waller, 2025'te desteklediği faiz indirimlerinin ardından işgücü piyasasının istikrar kazandığını ve odağın yeniden enflasyona kayabileceğini ifade etti. Waller, Piyasaların Fed'in tepki fonksiyonunu net biçimde anlamasının önemine de dikkat çekti, bu noktanın önümüzdeki dönemde iletişim politikasının merkezinde kalacağını vurguladı. 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda tüketici fiyatları aylık yüzde 0,99 artarken yıllık enflasyon 0,50 puan gerileyerek yüzde 32,11'e indi. Akaryakıtın yüzde 4 gerilemesi enerji grubunu aşağı çekerken elektrik ve doğal gazda artışlar görüldü. İşlenmemiş gıda yüzde 2,83 gerilerken taze sebze-meyvedeki yüzde 10,22'lik düşüş öne çıktı, hizmet enflasyonu ise geriledi ve sezon geçişiyle giyimde de düşüş yaşandı. Üretici fiyatları aylık yüzde 1,80 artarken yıllık ÜFE 0,84 puan gerileyerek yüzde 28,09'a indi, bu tabloda TCMB ana eğilimin sınırlı yavaşladığını değerlendirdi. SGK düzenlemesinin temmuzda TÜFE'yi yaklaşık 0,22 puan yukarı çekmesi bekleniyor. Ayrıca TÜİK verilerine göre mevsimsellikten arındırılmış aylık TÜFE yüzde 1,75 ile yılın en düşük seviyesine inerken çekirdek gösterge de yüzde 1,98'e geriledi, bu da fiyatlamalardaki yavaşlamanın yalnızca mevsimsel etkilerden kaynaklanmadığına işaret ediyor. 

Commerzbank ekonomistleri, haziran enflasyon verilerinin çekirdek göstergelerde iyileşme sinyali verdiğini ancak TCMB'nin kısa vadede faiz indirimi yapması için yeterli alan oluşturmadığını belirtti. Ekonomistler, aylık yüzde 0,99'luk enflasyonun yıllıklandırıldığında yaklaşık yüzde 24'lük bir ivmeye işaret ettiğini belirtirken, İstanbul'daki yıllık enflasyonun yüzde 36 ile ülke ortalamasının üzerinde kalmayı sürdürdüğünü, gerçek enflasyonun ise yüzde 32-35 bandında olabileceğini ifade etti. 

Küresel endeks sağlayıcısı MSCI ise Türk sermaye piyasalarına yönelik değerlendirmesinde, yatırım yapılabilirlik konusunda endişe görülen durumlarda Türk sermaye piyasası araçlarını vaka bazında incelemeyi sürdüreceğini açıkladı. 

MSCI, gerekli görülmesi halinde bazı hisselerin serbest dolaşımdaki pay oranlarının yeniden değerlendirilebileceğini, belirli fonların veya hissedarların sahip olduğu payların serbest dolaşım hesaplaması dışında bırakılarak yeniden sınıflandırılabileceğini bildirdi. Kuruluş, olası değişikliklerin öncesinde yatırımcıların bilgilendirileceğini vurguladı. 

MSCI ayrıca Türkiye ve Endonezya piyasalarına ilişkin kapsamlı değerlendirmesini Kasım 2026 Endeks Gözden Geçirme sürecinden önce kamuoyuyla paylaşacağını duyurdu. Piyasa uzmanları, bu süreçte alınabilecek kararların yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'a yönelik portföy dağılımı üzerinde etkili olabileceğini belirterek gelişmelerin yakından takip edileceğini ifade ediyor.